Inleiding

De Duitse woningmarkt staat voor een dubbele uitdaging. Aan de ene kant moeten gebouwen beter bestand zijn tegen klimaatverandering, aan de andere kant nemen de kosten en economische druk toe. Uit een recente studie van IBH, uitgevoerd in opdracht van RTG, blijkt dat veel gebouwen in Duitsland niet goed zijn voorbereid op hogere temperaturen. Dit vormt een belangrijk keerpunt voor beleidsmakers, ontwikkelaars, architecten en ingenieurs. Zonder aanpassing van regels en ontwerpprincipes zal oververhitting in woningen steeds vaker voorkomen.

Regelgeving loopt achter op klimaatontwikkelingen

Volgens het Duitse weerinstituut stijgt het aantal zomerdagen boven de 25°C van ongeveer 40 naar maximaal 69 per jaar. Het aantal dagen boven de 30°C kan toenemen van 5 naar 26. Dit wijst op een duidelijke klimaatverandering, met directe gevolgen voor comfort, energieverbruik en gezondheid. Toch zijn veel bouwregels nog gebaseerd op oude klimaatgegevens uit de periode 1988–2007. Hierdoor voldoen gebouwen op papier aan de normen, maar raken ze in de praktijk te warm. Bovendien zijn er nauwelijks verplichte maatregelen om bestaande gebouwen te beschermen tegen extreme hitte. Dit maakt de situatie risicovol voor zowel nieuwbouw als de bestaande woningvoorraad.

Koeling als nieuwe energievraag

Een belangrijke conclusie uit de studie is dat de energievraag verschuift van verwarmen naar koelen. In toekomstige klimaatscenario’s kan het koelen van een ruimte tot 22°C meer dan vijf keer zoveel energie vragen als verwarmen in de winter. Gebouwen zonder goede zonwering zijn hierbij extra kwetsbaar. Grote glasoppervlakken zonder bescherming warmen snel op. Als bewoners vervolgens airconditioning gebruiken als noodoplossing, neemt de belasting van het energiesysteem sterk toe.

Waarom 26°C een belangrijke grens is?

In de studie wordt 26°C gezien als een praktische comfortgrens. Temperaturen rond dit niveau beperken gezondheidsrisico’s, ondersteunen concentratie en zorgen voor stabielere omstandigheden.

Oplossingen zijn geen luxe meer!

Oplossingen zoals dynamische zonwering en nachtventilatie zijn geen extra’s meer, maar noodzaak voor zowel nieuwbouw als bestaande gebouwen.

Een praktische route vooruit

• Moderniseer regelgeving;
• Versnel renovatie;
• Zorg voor samenhang in beleid.